الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
549
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
[ 1 / 541 ] وكيع ، عبد بن حميد ، ابن جرير ، ابن منذر ، ابوبكر ابن انبارى در مصاحف ، حاكم - كه وى آن را صحيح دانسته است - و بيهقى در الشعب ، از عبد اللَّه بن مسعود دربارهء « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » روايت كردهاند : « مقصود ، كتاب خداست . » « 1 » [ 1 / 542 ] ابن انبارى از ابن مسعود نقل كرده است : « اين راه ، محضرى است كه شياطين آن جا حاضر مىشوند . اى بندگان خدا ، از اين راه پيروى كنيد . " صراط مستقيم " كتاب خداست ، پس بدان تمسك جوييد . » « 2 » [ 1 / 543 ] ابن ابى شيبه ، دارمى ، ترمذى ، ابن جرير ، ابن ابى حاتم ، ابن انبارى در مصاحف ، ابن مردويه و بيهقى در الشعب ، از على عليه السلام چنين روايت كردهاند : « از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم كه فتنههايى روى خواهد داد . پرسيدم : راه برون رفت از آنها چيست ؟ حضرت فرمود : " كتاب خدا ؛ درآن خبر پيشينيان وآيندگان شما و حكم ميان شماست ؛ سخنى كه [ ميان حق و باطل ] جدايى مىافكند و شوخى نيست . اين كتاب ، ريسمان محكم خداوند و ذكر حكيمانهء او و صراط مستقيم است . " » « 3 » [ 1 / 544 ] بيهقى در الشعب ، از طريق قيس بن سعد از مردى از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم چنين روايت كرده : « قرآن نور آشكار ، ذكر حكيم وصراط مستقيم است . » « 4 » [ 1 / 545 ] طبرسى گويد : « دربارهء معناى صراط وجوهى گفته شده : نخست آنكه صراط ، كتاب خداست . اين وجه از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم وعلى عليه السلام روايت شده است . » « 5 »
--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 39 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 111 ؛ حاكم ، ج 2 ، ص 258 ؛ الشعب ، ج 2 ، ص 326 ؛ ابن كثير ، ج 1 ، ص 29 ، نيز وى از على بن ابى طالب عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل كرده است ؛ بغوى ، ج 1 ، ص 76 ، در آن آمده است : « ابن مسعود گويد : مراد ، قرآن است . » ؛ مجمع البيان ، ج 1 ، ص 66 ؛ التبيان ، ج 1 ، ص 42 . ( 2 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 39 . ( 3 ) . همان ؛ المصنّف ، ج 7 ، ص 164 ؛ دارمى ، ج 2 ، ص 435 ؛ ترمذى ، ج 4 ، ص 245 ؛ الشعب ، ج 2 ، ص 325 و 326 ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 175 ؛ قرطبى ، ج 1 ، ص 5 ؛ ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 85 . ( 4 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 39 ؛ الشعب ، ج 5 ، ص 326 ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 517 . ( 5 ) . نور الثقلين ، ج 1 ، ص 20 ؛ مجمع البيان ، ج 1 ، ص 66 ؛ التبيان ، ج 1 ، ص 42 ؛ كنز الدقائق ، ج 1 ، ص 68 .